PE komt relatief vaak voor, maar toch praten veel mannen er niet over vanwege schaamte of een gebrek aan accurate informatie over de aandoening. Gelukkig zijn er effectieve behandelingen voor PE en door middel van een goede beoordeling en het opstellen van een individueel zorgplan kunnen mannen, na een passende medische beoordeling en behandeling, verbetering ervaren in hun seksuele welzijn en zelfvertrouwen.
De onderstaande informatie behandelt de volgende aspecten met betrekking tot PE: een beschrijving van de medische aandoening, de aanwezigheid en impact van PE, de oorzaken van vroegtijdige zaadlozing en het emotionele effect op de relatie tussen partners. Evaluatiemethoden voor vroegtijdige zaadlozing; en de verschillende behandelingsopties om PE aan te pakken.
Wat is voortijdige zaadlozing?
Voortijdige zaadlozing is een seksuele aandoening waarbij de zaadlozing tijdens seksuele activiteit plaatsvindt voordat men dat wenst; dit gebeurt vaak vóór of vlak na de penetratie en treedt op bij zeer geringe stimulatie. Het gevolg is dat één of beide partners gefrustreerd kunnen raken.
Hoewel voortijdige zaadlozing af en toe kan voorkomen, is dit doorgaans geen reden tot bezorgdheid. Als iemand herhaaldelijk (regelmatig) last heeft van vroegtijdige ejaculatie, waardoor een man zich zorgen maakt over zijn seksuele prestaties of seksuele gezondheid, kan medische hulp nodig zijn.
PE is meer dan alleen timing; het omvat een gebrek aan controle en heeft daarom een psychologisch effect op de persoon die last heeft van voortijdige ejaculatie. Veel mannen zoeken hulp voor PE omdat ze het gevoel hebben dat ze de ejaculatie niet kunnen controleren; dit is een belangrijk aspect van hun zelfbeeld en tevredenheid in een relatie.
Soorten (aangeboren versus verworven)
Vroegtijdige zaadlozing wordt door artsen ingedeeld op basis van het moment waarop de zaadlozing plaatsvindt.
Aangeboren vroegtijdige zaadlozing
Deze vorm doet zich doorgaans al vanaf het begin van de geslachtsrijpheid voor en houdt het hele leven aan. Aangeboren vroegtijdige zaadlozing kan verband houden met biologische, psychologische of neurobiologische factoren, hoewel de exacte oorzaak niet altijd duidelijk is.
Veelvoorkomende kenmerken zijn:
- Ejaculatie vindt in bijna alle seksuele situaties zeer vroeg plaats
- Symptomen zijn al aanwezig sinds de geslachtsrijpheid
- Aanhoudende moeilijkheid om de ejaculatie uit te stellen
Verworven vroegtijdige ejaculatie
Treedt doorgaans op later in het leven, nadat men in staat was om normaal seks te hebben. Het ontstaan van PE kan te wijten zijn aan werkgerelateerde stress, medische problemen, ED of relatiegerelateerde problemen.
Veelvoorkomende kenmerken zijn:
- Het begin (plotseling of geleidelijk) vond plaats nadat men normaal seks kon hebben
- Fysiek of emotioneel getriggerd begin
- Verbetering wanneer de onderliggende oorzaak wordt behandeld.
Inzicht in welk type PE het betreft, helpt bij het bepalen van het juiste behandelplan.
Oorzaken
Er is niet één specifieke oorzaak voor vroegtijdige zaadlozing. Over het algemeen draagt een combinatie van lichamelijke en psychologische factoren bij aan vroegtijdige zaadlozing.
Psychologische oorzaken
Geestelijke en emotionele gezondheid hebben een enorme invloed op de seksuele prestaties.
Veelvoorkomende factoren zijn onder meer:
- Angst met betrekking tot seksuele prestaties
- Werkgerelateerde en/of persoonlijke stress
- Je depressief of somber voelen
- Schuldgevoelens over seksuele ervaringen
- Relatieproblemen met de partner
- Angst om de controle over de ejaculatie te verliezen
Deze problemen kunnen een vicieuze cirkel veroorzaken waarin angst de controle over de ejaculatie verslechtert.
Lichamelijke oorzaken
Er zijn een aantal medische aandoeningen die voortijdige zaadlozing kunnen veroorzaken, waaronder:
- Hormonale disbalans
- Ontsteking of infectie van de prostaat
- Schildklieraandoening
- Overgevoeligheid van zenuwen
- Neurologische aandoeningen
- Bijwerkingen van bepaalde medicijnen
Mannen met erectiestoornissen kunnen geneigd zijn de seks te overhaasten uit angst hun erectie te verliezen, wat het risico op voortijdige zaadlozing nog verder kan vergroten.
Symptomen
Het belangrijkste symptoom van voortijdige zaadlozing is het onvermogen om het klaarkomen te stoppen vóór het hoogtepunt tijdens de seks. Emotionele en relationele problemen kunnen echter zeer belangrijke gevolgen hebben die verband houden met voortijdige zaadlozing.
Veelvoorkomende symptomen zijn onder meer:
- Bij sommige mannen met levenslange voortijdige zaadlozing kan de zaadlozing vaak binnen ongeveer één minuut na penetratie plaatsvinden.
- Onvermogen om de zaadlozing uit te stellen bij de meeste seksuele ontmoetingen
- Emotionele stress, waaronder frustratie, schaamte of angst met betrekking tot seksuele prestaties
- Pogingen om intimiteit te vermijden uit angst voor toekomstige episodes
- Verminderde seksuele bevrediging voor het paar
De beoordeling van de symptomen moet voornamelijk gebaseerd zijn op de emotionele stress en de frequentie waarmee de patiënt hiermee te maken heeft, en niet alleen op hoe lang het duurt voordat de zaadlozing optreedt
Diagnose
De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis en de symptomen, en niet zozeer op basis van laboratoriumonderzoek.
Uw zorgverlener zal u waarschijnlijk vragen stellen zoals:
- Hoe lang heeft u al last van dit probleem?
- Heeft u al uw hele leven last van deze symptomen of zijn ze pas recent opgetreden?
- Treedt het op in alle seksuele situaties of slechts in sommige?
- Zijn er aanwijzingen voor overweldigende angst, overmatige stress en/of relatieproblemen?
- Heeft u ooit last gehad van erectiestoornissen (ED), of is er bij u een diagnose gesteld van hormonale problemen of andere medische aandoeningen?
In sommige gevallen kunnen artsen voorstellen om bloedonderzoek te doen om de hormoonspiegels te bepalen of om andere gerelateerde gezondheidsproblemen te diagnosticeren.
Open communicatie tussen de patiënt en de arts maakt een nauwkeurige diagnose mogelijk en vergroot de kans op een succesvolle behandeling.
Behandelingsmogelijkheden
Er zijn veel manieren om voortijdige zaadlozing te behandelen; de keuze hangt af van de oorzaak en de ernst ervan.
Gedragstherapie
Bij milde tot matige voortijdige zaadlozing bestaat de eerste behandelingsstap meestal uit gedragstechnieken die de patiënt helpen zijn of haar seksuele functie beter onder controle te krijgen.
Psychologische begeleiding
Voor patiënten bij wie PE voornamelijk het gevolg is van relatieproblemen, angst of stress, kan begeleiding een effectieve oplossing bieden.
Dit kan het volgende omvatten:
- Cognitieve gedragstherapie (CGT)
- Seksuele begeleiding
- Relatietherapie
Het aanpakken van onderliggende psychologische factoren kan bijdragen aan een effectievere behandeling van sommige gevallen van voortijdige zaadlozing.
Medicamenteuze behandeling
Bij patiënten bij wie de PE aanhoudt of bij wie de aandoening een aanzienlijke invloed heeft op hun kwaliteit van leven, kan de arts medicijnen voorschrijven om de symptomen van PE onder controle te houden.
Mogelijke medicijnen zijn onder andere:
- Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s)
- Lokale verdovingsmiddelen (crèmes of sprays)
- Medicijnen voor erectiestoornissen wanneer ED en PE gelijktijdig voorkomen.
Alle medicatie moet volgens voorschrift en onder toezicht van een zorgverlener worden gebruikt.
Gedragstechnieken
Mannen die bereid zijn aan hun PE te werken, kunnen hun vermogen om de ejaculatie te beheersen ontwikkelen door consequent te oefenen met praktische technieken.
Start-stoptechniek
Bij deze methode moet de seksueel stimulerende activiteit worden gestopt voordat de ejaculatie wordt bereikt en moet het opwindingsniveau afnemen voordat de stimulatie opnieuw wordt gestart; dit helpt mannen om een beter bewustzijn en meer controle over hun klaarkomen te ontwikkelen voordat ze daadwerkelijk klaarkomen.
Knijptechniek
De knijptechniek houdt in dat kort voor de zaadlozing lichte druk wordt uitgeoefend op de penis om het opwindingsniveau tijdelijk te verminderen. De opwinding kan worden verminderd voordat een man een orgasme bereikt, wat helpt om de zaadlozing uit te stellen.
Bekkenbodemoefeningen
Door de bekkenbodemspieren te versterken, kunnen bij sommige mannen bijdragen aan een betere controle over de bekkenbodemspieren en de seksuele functie en kan ook de seksuele prestatie verbeteren.
Gebruik van condooms
Bij sommige mannen vermindert het dragen van condooms de gevoeligheid, wat bij sommige mannen kan bijdragen aan een betere controle over de zaadlozing.
Beheersing van langzamere opwinding
Meer tijd besteden aan het voorspel, prestatieangst verminderen en meer nadruk leggen op intimiteit in plaats van snelheid kan het zelfvertrouwen van een man tijdens seksuele activiteiten helpen verbeteren.
Voor sommige mannen kan een combinatie van gedragstechnieken en professionele begeleiding nuttig zijn bij het beheersen van de symptomen.
Als u last heeft van voortijdige zaadlozing, aarzel dan niet om hulp te zoeken. Tijdige beoordeling door een zorgverlener kan helpen om onderliggende oorzaken te identificeren en passende behandelopties te bespreken. Als de klachten aanhouden of leiden tot stress, relatieproblemen of verminderde kwaliteit van leven, kan een gesprek met een zorgverlener helpen om passende behandelopties te bespreken, om te zien welke behandelingsopties er beschikbaar zijn of om een afspraak te maken met een deskundige.